พระปางสมาธิ

ลักษณะพระพุทธรูป

     พระพุทธรูปปางนี้ อยู่ในพระอิริยาบถประทับนั่งขัดสมาธิราบ พระหัตถ์ทั้งสองหงายวางซ้อนกันบนพระเพลา คือพระหัตถ์ขวาทับพระหัตถ์ซ้าย พระชงฆ์ขาวทับพระชงฆ์ซ้าย

ประวัติย่อ

     เมื่อพระมหาบุรุษบรมโพธิสัตว์ ทรงกำจัดพญามาร และเสนามารให้ปราชัยด้วยพระบารมี ตั้งแต่เวลาสายัณห์มิทันพระอาทิตย์จะอัสดง ก็ทรงเบิกบานพระทัยได้ปีติเป็นกำลังภายในสนับสนุนเพิ่มพูนแรงปฎิบัติภาวนาให้ยิ่งขึ้น ดังนั้นพระองค์จึงมิได้ทรงพักให้เสียเวลาทรงเจริญสมาธิภาวนาทำจิตใจให้ปราศ จากอุปกิเลสจนจิตสุขุมเข้าโดยลำดับ ไม่ช้าก็ได้บรรลุปฐมฌาน ทุติยฌาน ตติยฌาน และจตุตถฌาน อันเป็นส่วนรูปสมบัติตามลำดับ

     ต่อจากนั้น ก็ทรงเจริญญานอันเป็นองค์ปัญญาชั้นสูง ๓ประการยังองค์พระโพธิญาณให้เกิดขึ้นเป็นลำดับ ตามลำดับแห่งยามสามอันเป็นส่วนราตรีนั้นคือ ในปฐมยามทรงบรรลุปุพเพนิวาสานุสสติญาณ สามารถระลึกอดีตชาติที่พระองค์ ทรงบังเกิดมาแล้วทั้งสิ้นได้ในมัชฌิมยามทรงบรรลุจตูปปาตญาณหรือทิพจักขุญาณสามารถหยั่งรู้การเกิดการตาย ตลอดจนการจุติและปฎิสนธิของสัตว์ทั้งหลายได้หมด

     ในปัจฌิมยาม ทรงบรรลุอาสวักขยญาณ ทรงพระปรีชาสามารถทำอาสวะกิเลส ทั้งหลายให้หมดสิ้นไป ด้วยปัญญาพิจารณาในปัจจยาการแห่งปฏิจจสมุปบาท โดยอนุโลมและปฏิโลมทั้งฝ่ายเกิดและฝ่ายดับ สาวไปข้างหน้าและสาวกลับไปมาแล้ว ทรงบรรลุอนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณตรัสรู้เป็น
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าในเวลาปัจจุสสมัยรุ่งอรุโณทัยทรงเบิกบานพระหฤทัยอย่างสูงสุดในการตรัสรู้ อย่างไม่เคยมีมาก่อนถึงกับทรงเปล่งอุทานเย้ยตัณหา อันเป็นตัวการก่อให้เกิดสงสารวัฏฏทุกข์แก่พระองค์หลายเอนกชาติว่า

     "นับแต่ตถาคตท่องเที่ยวสืบเสาะหานายช่างเรือนคือตัณหาตลอดชาติอัน จะนับประมาณมิได้ ก็มิได้พบท่านเลยนับแต่นี้ไปท่านจะทำเรือนให้ตถาคตไม่ได้อีกแล้วกลอนเรือน เราก็ได้รื้อเสียแล้วช่อฟ้าเราก็ทำลายแล้วจิตของเราปราศจากสังขารเครื่องปรุงแต่งมีกิเลสไปปราศแล้วเราถึงความดับสิ้นไปแห่งตัณหาแล้ว"ในขณะนั้นมหาอัศจรรย์ก็บังเกิดมีขึ้น กล่าวคือ พื้นมหาปฐพีอันกว้างใหญ่ก็หวั่นไหวพฤกษาชาติทั้งหลายก็ผลิตดอกออกช่องามตระการตาเทพเจ้าทุกข์ชั้นฟ้าก็แซ่ซ้องสาธุการ โปรยปรายบุปผามาลัยทำสักการะบูชาเปล่งวาจาว่าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงอุบัติขึ้นแล้วในโลก
ด้วยปีติยินดีเป็นเหตุอัศจรรย์ที่ไม่เคยมีมาก่อนเรื่องนี้จึงเป็นมูลเหตุให้มีการสร้างพระพุทธรูปปางตรัสรู้ เพื่อเป็นพุทธานุสสติ ฉะนี้แล

บทสวดมนต์ประจำวันเกิด

ปูเรนตัมโพธิสัมภาเร นิพพัตตัง วัฏฏะชาติยัง ยัสสะ เตเชนะ ทาวัคคิ
มหาสัตตัง วิวัชชะยิ เถรัสสะ สารีปุตตัสสะ โลกะนาเถนะ ภาสิตัง กัปปัฏฐายิ มหาเตชัง ปะริตตันตังภะณามะ เห.

(เป็นคาถาสำหรับผู้ที่เกิดวันพฤหัสบดีใช้สวดภาวนาวันละ ๑๙จบจะเจริญรุ่งเรืองยิ่งๆขึ้น พระพุทธรูปที่ท่านควรมีไว้ประจำตัวคือ พระพุทธรูปปางสมาธิหรือปางตรัสรู้ เพื่อทำสักการะบูชาหรือนำติดตัวไปไหนๆได้สะดวกแลฯ